बिष्णु प्रसाद शर्मा
यात्राले सधैं नयाँ ठाउँ मात्र देखाउँदैन, नयाँ अनुभूति पनि दिन्छ। यसपटकको गन्तव्य थियो कुमाख लेक धार्मिक आस्था, ऐतिहासिक महत्व र अनुपम प्राकृतिक सौन्दर्यले भरिएको सल्यानको प्रसिद्ध स्थल।
बिहानको ताजगीसँगै हाम्रो यात्रा सुरु भयो। घुमाउरा पहाडी सडक हुँदै माथितिर उक्लँदै जाँदा वातावरण क्रमशः शीतल बन्दै गयो। बाटोभरि हरियाली जंगल, स–साना गाउँबस्ती, खेतबारी र पहाडको काखबाट देखिने मनोरम दृश्यले यात्रालाई रमाइलो बनाइरहेका थिए। बीच–बीचमा भेटिने स्थानीय बासिन्दाको आत्मीय मुस्कानले यात्रामा अर्को मिठास थपिदियो।
जति माथि उक्लिँदै गयौँ, उति नै प्रकृतिको सौन्दर्य खुल्दै गयो। हावाले वनफूलको सुगन्ध बोकेर ल्याइरहेको थियो। चराचुरुङ्गीको मधुर स्वर र रूखका पातहरू सुसाउँदै गरेको आवाजले प्रकृतिले आफ्नै संगीत सुनाइरहेजस्तो अनुभूति हुन्थ्यो।
समुद्री सतहबाट करिब २,५३७ मिटर उचाइमा रहेको कुमाख लेक पुग्नेबित्तिकै मन आनन्दले भरियो। वरिपरि फैलिएको हरियाली, टाढासम्म देखिने हिमशृङ्खला, बादलमाथिबाट देखिने पहाडहरूको दृश्य र खुला आकाश—यी सबैले मनलाई शब्दभन्दा परको आनन्द दिए। केही क्षण प्रकृतिलाई निहार्दै बस्दा समय नै रोकिएको जस्तो लाग्यो।
कुमाख लेक प्राकृतिक सौन्दर्यको केन्द्र मात्र होइन, गहिरो धार्मिक आस्थाको धाम पनि हो। मन्दिर परिसरमा पुग्दा श्रद्धालुहरू पूजा–आराधनामा व्यस्त थिए। कसैले परिवारको सुख–शान्तिका लागि प्रार्थना गरिरहेका थिए भने कसैले मनोकामना पूरा भएको धन्यवाद अर्पण गरिरहेका थिए। घण्टीको ध्वनि, धूपको सुगन्ध र भक्तिभावले भरिएको वातावरणले मनलाई अद्भुत शान्ति प्रदान गर्यो।
स्थानीय अग्रजहरूसँग कुराकानी गर्दा कुमाख लेकसँग जोडिएका पुराना किंवदन्ती, धार्मिक विश्वास र सांस्कृतिक परम्पराबारे धेरै कुरा जान्न पाइयो। पुस्तौंदेखि यो स्थानलाई पवित्र तीर्थस्थलका रूपमा मानिँदै आएको रहेछ। विशेष पर्व र मेलाका अवसरमा टाढाटाढाबाट श्रद्धालुहरू यहाँ पुग्ने परम्परा अझै पनि जीवित छ।
साँझ पर्न थालेपछि अस्ताउँदै गरेको सूर्यले आकाशलाई सुनौलो र राताम्मे रंगले सजायो। त्यो दृश्य हेर्दा प्रकृतिले आफ्नै क्यानभासमा अनुपम चित्र कोरेजस्तो लाग्यो। क्यामेरामा कैद गरिएका तस्बिरभन्दा ती क्षणहरू मनमा झन् गहिरोसँग कैद भए।
फर्कने बेला मनले एकपटक फेरि पछाडि फर्केर कुमाख लेकलाई हेर्यो। त्यो दृश्यले एउटा सन्देश दिइरहेको जस्तो लाग्यो—प्रकृतिलाई माया गरौँ, धार्मिक र सांस्कृतिक सम्पदाको सम्मान गरौँ, अनि यस्ता अमूल्य धरोहरलाई भावी पुस्ताका लागि सुरक्षित राखौँ।
कुमाख लेकको यात्रा केवल एउटा गन्तव्यसम्म पुग्ने यात्रा थिएन। यो त प्रकृतिको विशाल काखमा केही समय बिताउने, आत्मिक शान्ति अनुभूति गर्ने, स्थानीय संस्कृति बुझ्ने र जीवनलाई नयाँ दृष्टिले हेर्ने अवसर थियो। त्यसैले, यदि तपाईं प्रकृतिप्रेमी हुनुहुन्छ, धार्मिक आस्थामा विश्वास राख्नुहुन्छ वा नयाँ ठाउँको खोजीमा हुनुहुन्छ भने कुमाख लेक एकपटक अवश्य पुग्नुपर्ने गन्तव्य हो। यहाँ पुगेर फर्किएपछि तपाईं केवल सुन्दर दृश्यको सम्झना मात्र लिएर फर्कनुहुन्न, जीवनभर साथ रहने अनुभूति पनि लिएर फर्कनुहुनेछ।
